Madaxa Xafiiska Qarammada Midoobay ee UNSOM oo Maanta safarkiisii ugu Horreeyay ku tagay Magaalada Hargeysa

Mr_Kay_FP Ergayga Qaramada Midoobay ee arrimaha Soomaaliya, Nicholas Kay iyo xubno la socday ayaa maanta tagay Hargeysa si uu kulammo ula yeesho madaxda Somailland oo uu ugu horreeyo Axmed Siilaanyo oo ah madaxweynaha maamulka Somaliland.

Booqashada uu ergaygu ku tagay Hargeysa ayaa noqonaysa tii ugu horreysay tan iyo markii xilkan uu la wareegay hoggaantii bishan Juun, wuxuuna xilligaas sheegay in Hargeysa ay ka mid tahay goobaha ay ka furan doonaan xafiisyada.

“Waxaan Hargeysa u imid xilli aad u horreeya oo ka mid ah wakhtiga ay shaqadaydu billaabantay si aan u muujiyo in Qaramada Midoobay ay taageerayso himilooyinka nabadda iyo barwaaqada,” ayuu Kay yiri markii uu Hargeysa ka dagay saakay oo Khamiis ah.

Wakiilku wuxuu la kulmay wasiirka arrimaha dibadda ee Somaliland, Maxamed Cabdullaahi Cumar, iyadoo lagu wado inuu caawa fiidkii kulankiisii ugu horreeyay la yeesho madaxweynaha Somaliland, Axmed Siilaanayo.

“Somaliland waa jasiirad nabdoon oo xasiloon oo ku taalla gobol aan xasiloonayn, waxaan rumaysanahay inay jiraan casharo laga baran karo halkan oo ku saabsan sidii nabadda gobolka loo dhisi lahaa. Sidaas daraadeed, waxanu halkan u nimid inaanu wax ka-baranno isla markaana taageerno hindiseyaal horseedaya nabad waaarta, xasilooni iyo barwaaqo,” ayuu hadalkiisaa ku daray.

Hawsha loo igmaday UNSOM waa inay gacan ka gaysato dhismaha awoodda wax-qabad ee Qaranka, adkaynta nabadda, iyadoo ahmiyadda la siinayo maamul-wanaagga, dibuhabeynta hay’adaha amniga, sharciga iyo kala dambeynta, xuquuqda aadamaha, dhex-dhexaadinta wada-xaajoodyada iyo isku-dubaridka kaalmooyinka caalamiga ah.

Ergayga Qaramada Midoobay wuxu yidhi: “Waanu ka warqabnaa dadaalka Somaliland ee la xiriira xoojinta hay’adaha dimuqraadiyadda iyo meel-marinta dimuqraadiyadda iyadoo Somaliland qabatay doorashooyin soo noqnoqday. Sidoo kale waxaan ka warqabnaa inay jiraan caqabado la xiriira nidaamka cadaaladda iyo hay’adaha quseeya iyo weliba xeerka dhaqanka ee la xiriira, waxanu diyaar u nahay inaanu taageero ka gaysano sii xoojinta ku dhaqanka sharciga.”

Ugu dambeyn, ergaygu wuxuu sheegay in UNSOM ay diyaar u tahay inay gacan ka gaysato wada-hadallada Somalia iyo Somaliland. “Booqashadani waxay hordhac u tahay booqashooyin badan oo aan Somaliland ku imaan doono waxaana iga go’an wada-shaqayn miro-dhal ah. Xafiiska Hargeysa wuxuu xiriir hor leh la yeelan doonaa maamulka iyo bulshada rayidka ah si loogu kuur-galo meelaha la iska kaashan karno

Xukuumadda Soomaaliya oo sheegtay in aysan Wadahadal cusub ka galeyn Arrimaha ku saabsan badaha Soomaaliya

Shirkii_Wasiirrada_DFS_1 Golaha wasiirrada Soomaaliya oo maanta kulankoodii toddobaadlaha ahaa ku yeeshay Muqdisho ayaa waxay kaga hadleen dhirirka xuduudaha badda Soomaaliya, iyagoo go’aanno arrintaas kasoo saaray go’aanno. Iyadoo warsaxaafadeed kasoo baxay kulanka lagu yiri:

Xukuumada federaaliga Soomaaliya waxay ayidsan tahay go’aankii uu 01-dii Ogoosto ee sannadkii 2009 uu gaaray baarlamaanka Soomaaliyeed ayna ku diideen xildhibaannadu is-fahmakii doodda looga furayey xadeynta biyaha badda Soomaaliyeed. Is-afgaradkaas oo ka dhacay Nairobi 07-dii April, 2009 uuna saxiixay wasiirkii xiriirka caalamiga ee DFKMG iyo wasiirka Arrimaha dibadda ee Kenya. Is-afgaradkaas oo baarlamaanku uu ku sifeeyay waxba kama jiraan (Null & Void).

Sida ku cad qoraalkii ka soo baxay Qaramada Midoobay 12-kii Maarso, 2010 ee ay ku caddeeyeen in Is-fahamka (MOU) dhex-maray DFKMG iyo Kenya uu yahay mid aan la cuskan karin kaddib markii baarlamaanka Soomaaliya uu diiday, sidaas daraadeedna waa in loo tixgeliyo mid aan lagu hawlgeli karin ama la cuskan karin.

Xukuumada federaaliga ah ee Soomaaliya waxay aqoonsan tahay sharciga Qaran ee badaha Law No. 37 ee qeexaya dhererka xadka badda “territorial water” ee gaaraya 200-mayl iyo continental shelf. Waxayna dawladda Soomaaliya ogolaatay xeerka badaha adduunka ee ay wax ka saxiixday 24-kii Luuliyo 1989-kii, iyadoo aan ka tanaasulin sharciga Qaran.

Xukuumada federaaliga Soomaaliya waxay caddeyneysaa inaysan wadahadal cusub ka galay arrimaha ku saabsan badda Soomaaliya; gaar ahaan dib-u-qeexida iyo xadeynta xeebta Soomaaliya.

Dhanka kale, dowladda Soomaaliya waxay caddeyneysaa inay ka go’an tahay xoojinta cilaaqaadka iyo iskaashiga soo jireenka ahaa ee labada Kenya iyo Soomaaliya. Waxayna dawladdu soo dhawaynayaa wadashaqeynta labada dowladdood ee la xiriira dhanka dib-u dajinta qaxootiga Soomaaliyeed iyo xoojinta ammaanka xuduudaha labada dal wadaagaan

Wasiiradda Wasaaradda Hormarinta iyo Addeega Bulshada Dowladda Somalia oo kusoo laabatay Muqdisho

Wasiirka horumarinta iyo addeega bulshada ee xukuumadda Soomaliya, Drs. Maryan Qaasim Axmed ayaa maanta dalka dib ugu soo laabatay kaddib markii laba toddobaad socdaallo shaqo ay kusoo kala bixisay bixisay dalalka Denmark iyo Ingiriiska.

Wasiirradda iyo wafdigeeda ayaa waxaa kusoo dhaweeyay garoonka Aadan Cadde wasiirro uu horkacayay Wasiirka khayraadka dalka, C/risaaq Cumar Maxamed, agaasimayaal iyo dadweyne badan oo garoonka uga hor-tagay.

“Muddadii aan safarka ku marayay dalalka Denmark iyo Ingriiska waxaan la soo kulmay madaxda dalalkaas anigoo kala hadlay waxyaabo badan oo ay ka mid ahaayeen waxbarashada Soomaaliya,” ayay tiri wasiiradda oo intaa ku dartay: “Waxaa inoo suurogashay inaan ku guuleysanno iinay gacan naga siiyaan sidi aan waxbarasho la’aan ah ugu heli lahayn hal milyan oo arday Soomaaliyeed ah.”

Sidoo kale, wasiirraddu waxay sheegtay inay ka qayb-gashay kulan looga hadlay arrimaha tacliinta sare oo ay la qaadatay madaxdii kasoo qayb-galay kulankaas oo ahaa mid caalami ah.

Ugu dambeyn, waxay sheegtay inay balan-qaad ka heshay mas’uuliyiintii ay kulamada lasoo qaadatay; iyagoo u ballan-qaaday inay si buuxdo dowladda Soomaaliya uga tageerayaan dhinaca waxbarashada.

Wafdi uu Hoggaaminayo Shiikh Axmed Madoobe oo Maanta Gaaray Degmada Kismaayo ee Jubbada Hoose

Wafdi uu horkacayo gudoomiyaha maamulka KMG ee degmada Kismaayo Sheekh Axmed Max’ed Islaam (Axmed Madoobe) ayaa maanta soo gaaray magaalada Kismaayo iyagoona kasoo kicitimay magaalada Nairobi ee dalka Kenya.
Gudoomiyaha ayaa safarkiisa waxaa ku wehlinayay afhayeenka maamulka KMG ee Kismaayo C/naasir Seeraar taliyaha ciidamada guutada 1-aad ee gobolka Gedo Col Cabaas Ibraahim Gureey, afhayeenka ciidamada dowladda ee gobolka Gedo Col Warfaa Sheekh Aadan iyo Saraakiil kale, waxaana markii uu wafdigu soo gaaray garoonka magaalada Kismaayo si diiran usoo dhaweeyay masuuliyiin uu ka mid yahay gudoomiye ku xigeenka maamulka KMG ee Kismaayo Yaasiin Nuur Gaas (Raadeer).

Sheekh Axmed Madoobe oo warbaahinta kula hadlay garoonka ayaa sheegay in uu aad ugu faraxsanahay in maalmo kadib uu dib ugu soo laabto magaalada, isagoona sheegay in ay si guul ah ugu soo dhamaadeen howlihii ay u tageen magaalada Nairobi ee dalka Kenya.

Masuulkani ayaa sheegay in muhiimada howlaha ay u aadeen halkaasi ay ahayd arinta shirka maamul u sameynta Jubooyinka, wuxuuna xusay in arimahaasi oo dhan ay usoo dhamaadeen ayna filayaan in shirka laga guul gaaro.
Sidoo kale Afhayeenka maamulka KMG ee Kismaayo oo isna meesha ka hadlay ayaa sheegay in howlihii ay u aadeen dalka Kenya ay si weyn ugu soo dhamaadeen, wuxuuna intaa ku daray in dhawaan ay magaalada kusoo dhaweyn doonaan wafdi ka socda dowladda Soomaaliya, kaasoo uu xusay in ay rajeynayaan in ay ka qeybqaadan doonaan dadaallada ka socda magaalada Kismaayo ee la doonayo in maamul loogu dhiso gobollada Jubooyinka.

Imaatinka wafdigan ka soca dowladda Soomaaliya ayaa kusoo beegmaya xilli maalinimada Isniinta ee fooda nagu soo heyso la filayo in magaalada Kismaayo ay soo gaaraan wafdi uu hogaaminayo ra’isul wasaaraha dowladda Soomaaliya Mudane Cabdi Faarax Shirdoon (Saacid).